Cradle 2 Cradle Giraffenhuys?!
Bij het Giraffenhuys, voor diergaarde Blijdorp, hebben we deze aanpak ook gehanteerd. Het gebouw huisvest de giraffen en is vooral een shelter. Naast de beschutting die het gebouw moet leveren, was het de vraag om het ontwerp te voegen in het “Afrikaanse” gedeelte van de diergaarde. De referentie voor het ontwerp is daarom het archetype van de Afrikaanse kraal. De enorme onbehandelde houten spanten staan symbool hiervoor.
‘Form follows behaviour’
De vorm is ontstaan ten gevolge van bepaalde gedragingen van de dieren. Een ovale plattegrond stelt elk dier in staat steeds weg te kunnen “vluchten” als de ene giraf de andere in de hoek zou willen drukken. Iets wat voornamelijk door de hengst gedaan wordt overigens. Verder is de gevel naar buiten opgebold zodat de dieren altijd vrij van de gevels kunnen staan en daardoor meer bewegingsvrijheid hebben. De hoogte van het gebouw is mede bepaald door het deelnemen met de dieren aan fokprogramma’s.
Energieconcept en water
Het gebruik van passieve zonne-energie is bepalend geweest voor de variërende hoogte van de gevels. Dankzij een zonstudie komst er niet alleen zonne-warmte binnen, maar de dieren kunnen ook zelf bepalen of ze in de zon of de schaduw gaan staan. Ventilatie geschiedt op natuurlijke wijze, gebaseerd op we ‘flow’ ter plaatse.
Bovengenoemde aspecten werken natuurlijk niet bij een bewolkte lucht of als het windstil is, daarom is er een minimale installatie aan het gebouw toegevoegd die tijdens deze dagen, warmte en frisse lucht regelt. De deuren van het verblijf staan regelmatig open, ook op frisse dagen. Het 4000m3 grote gebouw geheel verwarmen zou betekenen dat er direct aan klimaat opwarming wordt meegewerkt. Dat is natuurlijk niet de bedoeling en bovendien kostbaar. Daarom is er gekozen om niet het geheel te verwarmen, maar alleen de dieren d.m.v. zg. “ knuffel-wanden” aan te stralen. Met een lage energie rekening en lage milieubelasting tot gevolg, zonder in te leveren op het comfort voor de dieren.
Daarnaast vangen we per jaar 330.000 liter water op. Dit water wordt gebruikt voor de planten van een naburig gelegen verblijf.
Duurzame Materialen & logische keuzes
Het transparante dak, voor de passieve zonne-energie, is van een PMMA kunststof gemaakt en de leverancier neemt de platen terug aan het eind van de levensduur en vermaalt ze dan tot korrels om er daarna weer dezelfde maar nieuwe dakplaten van te maken.
Al het hout, ook dat van de kozijnen is onbehandeld harthout met FSC-keur. Dit om een lange levensduur te garanderen, een goed bosbouwbeleid, maar ook de gezondheid en het milieu van medewerkers die anders om de 4-5 jaar het onderhoudt doen. Juist bij het periodieke onderhoudt komen er bij water gedragen verfstoffen vaak giftige stoffen vrij. Bovendien sparen we nu ook deze onderhoudskosten uit. Ook is er daarmee geen hinder voor publiek en dieren door steigers etc.
Omdat de cement industrie nog niet zo ver is, sterker nog ze is erg milieuvervuilend (meer nog van de luchtvaart) is er minimaal beton gebruikt. Alleen de fundering en de begane grondvloer is van beton. De rest van het gebouw is opgetrokken in hout, met FSC keur natuurlijk. De gevels zijn opgetrokken in houtskeletbouw. De binnenzijde is bekleed met panelen van geperst bamboe (gras). De buitenzijde is eveneens met een gras bekleed, nl. onbehandeld riet. Beide grassen hebben tav CO2 een korte cyclus en zijn snel vernieuwbare grondstoffen. Het toegepaste bamboe wordt normaal gesproken alleen op de Japanse markt geleverd, wat betekend dat er met zeer lage emissies geproduceerd is.
Een deel van de gevelbekleding en zonwering is gerealiseerd middels een textiel: Er is geen textiel op de markt dat aan de eisen van een gevel kan voldoen en ook nog eens minstens 10jaar mee gaat. Een zeilmakerij Rikkers uit Dinteloord heeft voor ons de markt doorzocht en ontdekte Canatex. Het textiel, dat in principe voor tuinmeubilair gebruikt wordt, is een hennep geweven doek dat met pvc gecoat is. Nu lijkt dat geen C2C, maar de leverancier neemt ook hier het product gegarandeerd terug aan het eind van de levensduur en deze scheidt beide componenten van elkaar. De hennep wordt gecomposteerd, het pvc wordt opnieuw gebruikt als coating voor een nieuw weefsel.
Meer weten
Wij hopen dat het Giraffenhuis voor anderen aanleiding geeft om meer en meer C2C toe te gaan passen of vol te houden bij het toepassen, maar het vooral verder te brengen. Daarbij vertrouwen wij op de creativiteit en netwerken en niet in C2C-certified buildings of labels. Die labels helpen wel, maar spekken ook de kas van MBDC. Laten we C2C gewoon inzetten met logisch verstand en redenatie omdat het goed is voor ons allemaal. Wij gaan in ieder geval met plezier verder.
Als je meer wilt over het giraffenhuis en foto’s wilt zien kun je dat vinden op www.lam-architects.nl
